Debat aangaande
de sabbat
DE SABBAT IS
EEN VREUGDEVOL BEELD VAN HET KOMENDE RIJK VAN GOD
Allereerst mijn
beantwoording van Gert-Jan’s vragen:
Gert-Jan betoogt dat de
vier geboden die in Hand. 15 genoemd worden de enige wetten van het
Oude Testament zijn,
die nog bindend zijn voor christenen. Maar let wel, dat moorden
niet genoemd wordt. Zijn wij dan vrij om een moord te plegen?
Kennelijk niet! Waarom worden deze punten dan specifiek genoemd?
Omdat de vier zaken waar christenen zich hier van moesten onthouden,
praktijken waren uit de algemene heidense religie. Bij het offeren
aan hun afgoden wurgen vele heidenen dieren in plaats van de kelen
door te snijden en het bloed te laten wegvloeien. Daarna aten zij
deze offeranden op en bedreven walgelijke seksuele immoraliteit als
religieus ritueel. De verboden in Hand. 15 waren een deel van Gods
wet. Maar zij werden later ook vermeld bij de ceremoniën en rituelen
van het Levitische systeem van eredienst om de Israëlieten ervan te
weerhouden deze verkeerde praktijken over te nemen (verg. Lev.
17:7,10;Num. 25:1-3). De apostelen wilden dat begrepen werd, dat
ofschoon de ceremoniële en rituele delen van de oudtestamentische
wet - inclusief fysieke besnijdenis - niet langer nodig waren, deze
vier punten, die ook in het ceremoniële gedeelte van de wet waren
gegeven, nog bindend waren. En waarom waren zij nog bindend? Omdat
zij een deel waren van Gods oorspronkelijke wet - die nog
steeds van kracht was!
In de
synagogen kwamen niet alleen Joden, maar ook Hellenen (Hand. 14:1).
Er is een directe relatie tussen “een juk van knechtschap” en de
besnijdenis (Gal. 5:1-2). Ik ben het met Gert-Jan eens dat wij
buiten de genade vallen wanneer wij in de Wet rechtvaardiging
zoeken. Dat heb ik vanaf het begin ook ondubbelzinnig duidelijk
gezegd. Maar voor hem betekent dit dat de Tien Geboden zijn
afgeschaft. Dat is een foutieve conclusie. De heidenen zochten toch
ook niet zelfrechtvaardiging door zich te houden aan de vier Thora
verboden!
Gert-Jan citeert Rom. 14 als bewijs, dat het niets uitmaakt welke
dag wij houden of dat wij helemaal geen dag houden. Maar spreekt
dit werkelijk over het houden van de Sabbat? Het gaat over
dingen waarvan sommigen niet zeker waren. In vers 2 noemt Paulus
sommigen die om verschillende religieuze redenen alleen groenten
aten - terwijl de Bijbel op vele plaatsen laat zien, dat het
aanvaardbaar is om rein vlees te eten. Sommige nieuwe bekeerlingen
dachten, dat het eten van zulk vlees deelname betekende aan
afgodenverering (1 Kor. 8:4,7), maar “gingen mee” met andere
christenen en deden het toch. Dat is het ergste wat zij konden doen.
Want Paulus zegt in Rom. 14 dat “wie twijfelt , wanneer hij eet,
is veroordeeld, omdat hij het niet uit geloof doet. En al wat niet
uit geloof is, is zonde” (v.23). Waarom onderbrak Paulus dan
zijn verhandeling over het wel of niet eten van vlees door het
noemen van het respecteren van dagen? Er waren enige zwakke
nieuwe bekeerlingen, die dachten dat bepaalde dagen beter waren om
te vasten of te eten of om zich te onthouden van bepaald voedsel dan
andere dagen. De enige manier waarom hier de Sabbat een factor kan
zijn geweest, is dat sommigen dachten, dat het gebruikt kon worden
als een vastendag en anderen niet. Hoe dan ook, dat wordt niet
beweerd en als Paulus over de Sabbat gesproken had zou hij het
ongetwijfeld met naam hebben genoemd - net zoals hij deed in Kol.
2:16. De controverse in Rom. 14 over het respecteren van bepaalde
dagen had praktisch NIETS te maken met Gods Sabbat of zijn andere
Heilige Dagen! Nee, het wel of niet houden van de dagen, die GOD
heilig maakte, was zelfs geen punt dat aan de orde was. Hier ging
het allemaal om tradities, door de MENS gemaakt - sommige waren goed
om op te volgen, maar niet goed om anderen op te dringen. In
Gods ogen maakt het niet uit wanneer wij vasten. (Met
uitzondering van de Grote Verzoendag, waarop God ons gebiedt
te vasten). Voor Hem is het van belang, dat wij het met een juiste
houding doen - en dat wij elkaar niet naar onze persoonlijke
denkbeelden oordelen.
De feesttijden van Jahweh en de Tien
Geboden staan opgeschreven in het hart van de Thora. De ruggengraat
van deze feesten is de sabbat. Waarom ruggengraat? Simpel
omdat de zeven bijbelse feesten zijn gerelateerd aan de sabbat
(Leviticus 23). Het een kan niet zonder het ander. De feesten en de
wekelijkse Sabbat waren niet alleen vroeger van kracht, maar gelden
nog steeds, ook voor de gelovigen uit de heidenen die
zich bij Gods volk aansluiten. Israël is nooit door de Vader
verstoten. “Dat zij verre!” (Rom. 11:1). Een van Gods geheimenissen
is dat de takken die er van nature bijhoren worden aangevuld met
wilde olijfloten die als enting daartussen zijn gestoken (Rom.
11:17,21). “Dus zijt ge dan geen ’vreemdelingen en bijwoners’ meer,
nee, ge zijt medeburgers
van de heiligen en huisgenoten van God” (Efez. 2:19).
Uiteindelijk is het één boom: Israël!
De feesten zijn niet gewone menselijke feesten, maar
feesten van Jahweh. Ik zeg het nadrukkelijk omdat velen van
mening zijn dat de ‘christelijke’ feestdagen belangrijker zijn. Maar
het zijn Zíjn feesttijden! Het zijn de feesttijden van Jahweh
ten behoeve van Zijn volk (Kol. 2:16). Ten behoeve van het Israël
der eeuwen, de aanstaande Bruid van de Messias (Openb. 21:2).
Het christendom heeft zich al heel
vroeg losgemaakt van haar joodse wortels, dus van de edele Olijf.
Dit proces van het verbreken van de banden met Israël is rampzalig
geweest. Het resulteerde in de breed gedragen opvatting dat de Joden
allemaal schuldig waren aan ‘Godsmoord‘. Eeuwenlang zijn de Joden
gepest, opgejaagd, vervolgd, vermoord, verbannen, als
tweederangsburger gezien, of op z’n best gedoogd. Met als dieptepunt
de Holocaust. Ik heb op 23 september 2011 een steunbetuiging aan het
Nederlands Auschwitz Comité getekend dat een initiatief heeft
genomen ter realisering van een namenwand van alle 110.000 Joden
zonder graf die vanuit Nederland in concentratiekampen zijn
vermoord. De
antisemitische religieuze politieke cultuur lijkt dan grotendeels
achter ons te liggen, feit is dat zij nog steeds haar stempel drukt
op het hedendaags denken. Christenen in vele denominaties en
gemeenten hebben de Waarheid van Gods Thora echter niet kunnen
wegpoetsen. De Bijbel is een Joods boek. De belangrijkste mens
die ooit op aarde heeft geleefd is een Jood. Zijn naam is
Jeshua haMashiach. En alle apostelen waren Joden. Zó heeft
God het gewild en niet anders. “Wat is dan nog het
voorrecht van het Jood zijn… Allereerst wel dat aan hen de
uitspraken van God zijn toevertrouwd” (Rom. 3:1,2).
De kerk heeft
echter al snel van de Hebreeuwse Thora een ‘christelijke thora’
gemaakt. Een thora van (in heidense filosofie gedrenkte)
bisschoppen, een thora van de concilies van Nicea (325) en Chalcedon
(452), een thora met een onbijbelse kijk op Jezus, ook een thora
waarin de zondag de sabbatdag eeuwenlang heeft verdrongen. Tot in
onze tijd. Een lege thora. Zonder ruggengraat. In deze ‘christelijke
thora’ is geen plaats voor Gods Sabbatten, geen plaats voor Gods
feesttijden Pesach,
Ongezuurde Broden, Shavoeot (Wekenfeest), Rosh Hashana (Nieuwjaar),
Yom Kippoer (Grote Verzoendag, de belangrijkste Sabbat van het
jaar), Bazuinendag (1 Tess. 4:16 wederkomst) en Soekkot
(Loofhuttenfeest, Zach. 14:18,19 eindtijd).
Helaas heeft de kerk zich gedistantieerd van Israël (de kerk
heeft Israël vervangen) en daardoor zich afgesneden van Gods eeuwige
wetten en feesttijden. Velen zeggen - sommigen zelfs met enig dedain
- dat Gods feesten uit
de tijd zijn, dus niet meer nodig. Klaas, Kerst en Pasen (Pasen
is niet hetzelfde als Pesach!) daarentegen zijn bijzonder
populair. Velen willen de zondag niet loslaten. Terwijl er geen
enkel bewijs in het nieuwe testament te vinden is dat de eerste
christenen reguliere samenkomsten op zondag kenden.
Citaten uit
brieven van vroege kerkvaders spreken wel over de zondag, maar toen
hadden vele christelijke gemeenten de sabbat reeds overboord
gegooid. Niet allemaal gelukkig. Er was zelfs een paus die de sabbat
weer wilde invoeren. Dat is niet gelukt.
Velen
zetten hun hakken in het zand en peinzen er niet over terug te keren
tot de Thora. De vreugde van het met elkaar wekelijks sabbat vieren
tot eer van Jahweh kennen zij niet. Het oude testament en het nieuwe
testament leren in heldere taal dat de sabbat de dag is
waarop Jezus uit de doden is opgestaan. In plaats van Gods
feesttijden koestert de kerk haar eigen menselijke feestdagen. Díe
raken kennelijk nooit verouderd! Het merendeel staat er niet bij
stil dat zij hun leven inrichten volgens menselijke tradities. De
jodenhater Haman zei eens tegen koning Achasjverosj: “er is één
gemeenschap, verstrooid en afgezonderd tussen de gemeenschappen in
alle gewesten van uw koninkrijk: hun voorschriften verschillen van
die van elke andere gemeenschap en de voorschriften van de koning
voeren ze niet uit” (Esther 3:8).
Weet je
Gert-Jan dat al die door God ingestelde en niet herroepen
Feesten van Jahweh een enorme profetische betekenis hebben die reikt
over alle eeuwen heen tot in het komende Shalom- en Sabbatrijk van
de Joodse Messias! De
allerbelangrijkste feesten ter wereld vinden een ultieme vervulling
wanneer Jeshua de Messias terugkomt. Dat is de diepe bijbelse reden
waarom zij nog steeds geldend zijn! De Thora getrouwe mannen
en vrouwen blijven na het uitspreken van hun vertrouwen in Jeshua
gewoon doorgaan met sabbat vieren. Daar verandert de aardbeving en
het scheuren van het voorhangsel in de tempel niets aan. Want de
dood van Jezus heeft een heel andere betekenis. Wij zijn
“vrijgekocht uit de vloek der Wet” (Gal. 3:13). De Wet is niet
afgeschaft, maar wel ontdaan van de macht om te doden. Dát is de
kern van 2 Kor. 3. De Geest maakt levend (2 Kor. 3:6). Paulus leert
dat de sabbatten nog steeds geldend zijn. Twee keer heb ik deze
waarheid beklemtoond. Nu dus de derde keer. In sommige vertalingen
worden zijn woorden verkracht. Zie mijn tweede en derde artikel. Er
is een vertaling (New European Version) die leest: sabbatten die
schaduwen waren van de dingen die komen. Niettegenstaande
zegt het Grieks: sabbatten die schaduwen zijn (Gr. estin) van
de toekomstige dingen
(Statenvertaling Col. 2:16). De sabbat is een vreugdevol beeld
van het komende Rijk van God! Het is Gods wil dat het Evangelie
van het Koninkrijk wordt gepredikt. Op allerlei manieren. Maar
dáárbij mag het niet blijven. Want wedergeboren gelovigen moeten
groeien. En dat kan niet zonder de Thora (“hen onderrichtend in het
bewaren van al wat ik u heb geboden”, Matteüs 28:20).
Centraal staat de gehoorzaamheid van hen die in de voetstappen van
de Mensenzoon volgen (Matteüs hoofdstukken 5, 6 en 7; 1 Petrus
2:21). Messias zegt: “Leerlingschap is niet boven de leraar staan”
(Lucas 6:40). Jeshua beminde Jahweh’s Wet. Daarin was hij navolger
van Mozes, de Profeten en de Psalmschrijvers.
“Nee, in de Wet
van de ENE (Jahweh) heeft hij (de oprechte) behagen, diens Wet spelt
hij, de dag door en de nácht” (Ps 1:2,5).
De reden dat eerst de Israëlieten en later de Judeeërs in
ballingschap werden gevoerd was dat zij de God van Abraham, Isaak en
Israël hadden verlaten door het dienen van andere goden (overtreding
1ste en 2de gebod) en het ontwijden van Gods
sabbatten (overtreding 4de gebod, Ezech. 20:13,21). Lees
Gods waarschuwingen in Deuteronomium 28.
De Wet van God
is van het grootste belang. Zij is de inhoud van het verbond dat God
met Israël sloot te Horeb (Exodus 20). Dat verbond is vernieuwd te
Sichem (Jozua 24). Het is vernieuwd te Moab
(Deut. 28:29). De Tien Geboden zijn nog steeds van kracht.
Jezus heeft Amen gezegd. Kunt ook u Amen zeggen?
“Dan zegt
Chilkiahoe, de hogepriester, tot Sjafan de schrijver : een
schriftrol van de Wet heb ik gevonden, in het huis van de ENE!” (2
Kon. 22:8). “En het geschiedt met dat de koning hóórt de woorden van
de schriftrol van de Wet,-dat hij zijn gewaden scheurt.” (v.11).
“want groot moet de gramschap van de ENE zijn die tegen ons ontbrand
is, omdat onze vaderen niet hebben gehoord naar de woorden van deze
schriftrol om te doen naar al wat over ons geschreven is!” (v.13)
Het belang van
de geboden van God in zijn evangelie, zijn brieven en Openbaring heb
ik al in twee artikelen genoemd.
En ik doe het nu voor de laatste keer. Voordat u de volgende
woorden nog een keer leest, bedenk dat het de “Openbaring van Jezus
Christus” is, die God hem gegeven heeft (Openb. 1:1).
“En de
draak werd razend
op de vrouw
en
ging heen om oorlog te voeren met de overigen
van haar
zaad, die de geboden van God bewaren en het
getuigenis van Jezus hebben.” (Openb. 12:17)
“En geopend
werd de tempel van God
in de hemel,
en zichtbaar werd
de ark van
zijn verbond in zijn tempel (11:19)
[’in
de tempel van Jahweh waar de ark Gods was’
(NBG, 1 Sam. 3:3]
en er geschiedden bliksemstralen
en stemmen,
donderslagen,
een aardbeving
en zware hagel.”
[Exodus 19:16]
Het zijn de
TIEN GEBODEN!
Nawoord
| Ik wil Gert-Jan van Zanten bedanken voor het geboden platform om aan de hand van de Bijbel mijn zienswijze over de sabbat uiteen te zetten. Ik ben het van harte met hem eens dat God de winnaar van het debat moet zijn. Het gaat om Zijn eer! Zolang wij ons open stellen voor Gods Woord en bidden dat Zijn Geest ons zal leiden zullen wij zeker tot nieuwe ontdekkingen en inzichten komen. |